Kategorie

Zobacz nasze Aukcje

Radiokomunikacja CB

Krótki przewodnik po świecie CB

(Przygotował Marek SP9MTV)


Pasmo obywatelskie, ang. Citizen Band, w skrócie pasmo CB.W Polsce został dopuszczony do użytku wycinek częstotliwości 26,960MHz-27,410MHz(wg. Dz.U. 2007 nr 138 poz. 972), określany potocznie jako podstawowa czterdziestka. W paśmie CB można nadawać z mocą nieprzekraczającą 4W w emisji AM lub FM, lub z mocą do 12W w emisji SSB. Radiotelefony CB sprzedawane na terenie Unii Europejskiej, winny spełniać wymogi norm ETSI, które w sposób szczegółowy określają dopuszczalne parametry radiotelefonów.

Nieoficjalnie CB-iści (potocznie użytkownicy CB) używają szerszego zakresu częstotliwości 25,610MHz-27,990MHz. Został on podzielony na czterdziestki ang. Bands oznaczane od „A" do „E". W niektórych radiotelefonach występuje zakres nawet do 28,750MHz (oznaczane kolejnymi literami alfabetu), ale także spotkać się można z dodatkową czterdziestką poniżej 25,610MHz, co powoduje że nazwy A-E są przesunięte w dół.

Należy przestrzec, że częstotliwości w zakresie 28,000MHz-29,700MHz zarezerwowane są prawem międzynarodowym do łączności amatorskich (tzw. służba amatorska). Nadawanie w tym zakresie częstotliwości bez uprawnień, może skończyć się dość nieprzyjemnie. Z resztą jakakolwiek praca poza podstawową czterdziestką jest w świetle prawa nielegalna i trzeba to mieć na uwadze.

Cały zakres częstotliwości CB, został podzielony na tzw. czterdziestki, (potocznie bandy, ang. Bands). W każdej czterdziestce jest 40 kanałów numerowanych od #1 do #40.W większości krajów, częstotliwości kanałów kończą się w tzw. piątkach, np. 27,205MHz. W Polsce przyjęło się używać częstotliwości w tzw. zerach, czyli 27,200MHz. Nie jest to najszczęśliwsze rozwiązanie, gdyż powodem tego są wzajemne zakłócenia (potocznie przebicia z piątek), lub problemy z prawidłowym wzajemnym odbiorem stacji międzynarodowych urządzeniami nie posiadającymi obu standardów 0 i 5.

W Polsce najczęściej stosowanym rodzajem modulacji jest AM, głównie na kanale drogowym #19. Rzadziej spotkać można polską stację pracującą w modulacji FM.Istnieje liczna rzesza amatorów łączności międzynarodowych, którzy korzystają najczęściej z kanałów na innych czterdziestkach. Przeważnie stosowana jest wtedy modulacja SSB, z górną wstęgą USB. Bardzo rzadko w modulacji CW (telegrafia). Obie ostatnie wymienione rodzaje modulacji, dają możliwość zrealizowania łączności najodleglejszych, nawet międzykontynentalnych.

Przyjęty jest nieformalny podział niektórych kanałów do określonych celów. Oto niektóre z nich:

  • Band D, kanał #9 (27,60MHz lub 27.065MHz) – kanał ratunkowy
  • Band D, kanał #19 (27.180MHz AM) – kanał drogowy w Polsce
  • Band D, kanał #15 (27,130MHz) - kanał drogowy w Rosji i na Ukrainie
  • Band D, kanał #28 (27,280MHz AM) – kanał wywoławczy stacji bazowych AM
  • Band B, kanał #32 (26,425 USB) - monitor polskiej grupy EE, bardzo popularny wśród Polonii
  • Band E, kanał #4 (27,455 USB) - monitor wywoławczy na inne kontynenty (międzynarodowy)
  • Band E, kanał #12 (27,555 USB) - monitor włoskiej grupy AT, najpopularniejszy kanał wywoławczy wśród użytkowników CB.

Łączności w paśmie CB można realizować wykorzystując dwa sposoby rozchodzenia się fal radiowych.

Pierwszym sposobem jest wykorzystanie fali przyziemnej lub bezpośredniej, są to tzw. łączności lokalne. Z łącznościami lokalnymi na co dzień spotyka się każdy użytkownik kanału drogowego #19. Odległości są ograniczone do maksymalnie kilkudziesięciu km. Najczęściej 5-10km co jest zupełnie wystarczającym zasięgiem podczas poruszania się pojazdem.

Drugim sposobem, wymagającym większego doświadczenia w jego skutecznym wykorzystaniu, są łączności z odbić w górnych warstwach atmosfery, nazywany jest często DX lub łączności dalekosiężne. Wykorzystuje się tu zjawiska odbicia fal radiowych w górnych warstwach atmosfery z powrotem ku ziemi, lub dzięki tzw. duktom między warstwami (po zachodzie słońca). Często jest to nawet więcej niż jedno odbicie ziemia-jonosfera-ziemia. W ten sposób fala radiowa potrafi dotrzeć w najdalsze zakątki świata. Oczywiście z każdym odbiciem sygnał radiowy słabnie.Aby w sposób maksymalnie skutecznie wykorzystywać ten sposób rozchodzenia się fal radiowych należy zapoznać się ze znaczeniem tzw. warunków propagacyjnych, na których zmienność mają wpływ: aktywność słoneczna (cykle słoneczne, ilość plam na słońcu), aktywność geomagnetyczna ziemi, pora roku, pora dnia lub nocy. W internecie sporo jest różnych serwerów oferujących wyżej wymienione dane a nawet tzw. mapy propagacyjne na podstawie których szybko można ocenić w którą stronę świata warto w danej chwili skierować swoje zawołanie.

Do łączności w paśmie CB można wykorzystać szereg dostępnego na rynku sprzętu radiowego. Od najprostszych do zastosowań głównie na kanale drogowym #19, urządzeń takich jak np. Anytone Apollo, Anytone Mini MK3, aż do zaawansowanych urządzeń ze zwiększoną mocą i wieloma funkcjami jak np. Anytone AT-6666 lub Anytone AT-5555N służącymi do łączności nawet międzykontynentalnych.

Anteny stosowane w paśmie CB, to najprostsze mobilowe (do samochodów) konstrukcje jak np. skuteczna antena Falcon lub popularne lemm AT-1700, lemm AT-106 oraz te bardziej zaawansowane do zastosowań bazowych, jak np. lemm AT-94. Te bardziej zaawansowane anteny bazowe (stacjonarne) służą najczęściej do międzynarodowych łączności DX, choć zdarza się że podczas wyjątkowo dobrych warunków propagacyjnych można wykonać dalekie łączności DX także z prostej anteny mobilowej.

W paśmie CB, najczęściej stosowanym ułożeniem przestrzennym anten jest montaż pionowy (wszystkie anteny mobilowe) , wykorzystujemy wtedy tzw. polaryzację pionową. Rzadziej stosuje się anteny z polaryzacją poziomą, spotkać je można jako anteny bazowe, kierunkowe. Łączności między dwoma stacjami za pomocą anten o różnych polaryzacjach jest mniej skuteczne. Dlatego też polaryzację poziomą można spotkać raczej w łącznościach DX.

Należy zawsze pamiętać o kulturze pracy na pasmach. Mówić czysto zwięźle i wyraźnie. Nie używać wulgarnego słownictwa, nie przeszkadzać innym oraz być uprzejmym. Często w innych pojazdach podróżują także najmłodsi. Najważniejsza jednak ze wszystkich zasad jest zasada słuchania. Zanim odezwiesz się do mikrofonu, posłuchaj przez chwilę co się dzieje. Jak już wciśniesz przycisk nadawania, wiedz o tym że usłyszy cię mnóstwo innych użytkowników, nawet zagranicznych. Swoim słownictwem i zachowaniem wyrabiasz sobie ocenę wśród innych.